Comments on: నిర్దేశాత్మక వ్యాకరణం - ప్రాదేశిక భాషలు - జిలుకర శ్రీనివాస్, పసునూరి రవీందర్ http://prajakala.org/mag/2007/10/vyakaranam_essay ప్రజాస్వామిక సాహిత్య పత్రిక Thu, 11 Mar 2010 17:33:09 +0000 http://wordpress.org/?v=2.0.4 by: Rakesh http://prajakala.org/mag/2007/10/vyakaranam_essay#comment-17430 Mon, 15 Sep 2008 09:50:23 +0000 http://prajakala.org/mag/2007/10/vyakaranam_essay#comment-17430 సేకరించిన మరికొన్ని పదాలు: ఉంకుచెండి ఉంకోపాలి ఉంగుటం ఉండమాను ఉండి ఉండుట్ల ఉకుమ, ఉక్మ ఉగల్దాను ఉట్టి ఉట్టిగట్టుడు ఉట్టిగొట్టుడు ఉడుకన్నం ఉడుకుడుకు, ఉత్తగ / ఉత్తుత్తి / ఉత్తుత్తగ ఉత్తపున్నానికి ఉన్క ఉప్పరిపని ఉప్పుడువిండి ఉబ్బరింపు, ఉమ్మరిచ్చు, ఉడ్కపోత, ఉమ్మెరపోర ఉల్లంగికాయ ఉశిల్లు, ఉసుల్లు ఉశ్కె, ఉశ్క ఊకె ఊకోవెట్టుడు ఊదువత్తులు ఊరవిశ్క ఊరిచ్చుకుంట ఎగేసుడు ఎనుములు/గొడ్లు ఎర్క ఎర్రలు ఏరాలు/ఏరాండ్లు, ఒక్క తీరుగ ఒక్కపొద్దు ఒడిశి పాయె ఒత్తుడు ఒర్రకు (ఒర్లకు / హొర్లకు) ఒర్సుక పోవుడు ఒళక్కాలు ఓనగాయలతొక్కు కంక బొంగు కండెలు కందగడ్డలు కందిలి కంబం కక్కెర గండోలె తినుడు / అగడు వడ్డట్టు తినుడు, కచ్చ”లం కట్క (కిటికీలయి, దర్వాజలయి) కట్టెల మోపు, గోడకు మోపు కట్టెలు కడ(వ(కు కడాశర్కర, నౌవ్వదు కమాను కమ్మలు కరియలు, గరిజెలు కరెంటు బుగ్గ కశ్కె కశ్కెలు, కసరుగాయలు కస్కం పిస్కం అవుడు (తాయి -మాయి అవుడు) కాంట (పిన్నీసు ) also can be used for లారి కాంట కాకెంగిలి కాజా - గుండి కావలింత కావ్రం, మస్తీ కిల్లర కిల్లర నవ్వుడు కీశ (కీసలు) కీశుపిట్ట (విజిల్, కీశుపిట్ట లెక్క ఒర్రుడు) కుంచ, కుంచాలు, కుంచెడు కుత్క, కుత్కె కుల్ల కుల్ల లేక కుల్లం కుల్లా కెలికినట్ట్లు కైకిలి కొంకి కొంకి కట్టె కొంచవోవుడు (Pronounce “చ” As in “చమురు, చక్కని, చల్ల) కొత్తలు కొప్పెర కొర్రాయి కొలుసుడు కొశ్శగ కొష్టం, కొట్టం కొస్సకు, కొసకు కోతికొమ్మ కోదండం కోయీత కోలదిప్పుడు కోలలు ఖానిగి, మర్కజి బళ్ళు గంజి గంజు, దండె గంజులు గంటె గందా గంప-గుత్త గచ్చకాయలు గచ్చు గట్క గడాంచ, గడువంచె గడీలు గడ్డపార గత్తరిబుద్దులు గదువ( గప్ప గప్ప గుద్దుడు గమ్మతుముచ్చట గలీజు గలుమ గలువ(, గలుమ గల్ల గురిగి గార్వం (గార్వాల గడ్డపారలు) గావు గిచ్చుడు గిరిగిల్ల గిరివి గిర్క, గిరుక గిర్నివట్టిచ్చుడు గీరెలు గీస్కపోవుడు గుంజ గుంజుడు గుండ్లు గుచ్చుకునుడు గుడాలు గుడ్డేలుగు గుడ్లువెట్టిజూసుడు గుత్త బేరం గుత్తవట్టుడు గున గున గునుగుడు (గులుగుడు) గునుగుపూలు గుమ్మి గుమ్మెడు గురుగులు గూనపెంకలు గెచ్చుకు-గెచ్చువెరుగుడు గెదువు(డు గై, గైయి (కంక గై) గైరు-మత్లబు గొంగడి గొట్టు పదాలు గొడిశెలు, బాడిశెలు గొడ్లు గొర్ర గొర్ర గుంజుడు గొర్రెలు / గొర్లు గోందు, బంక గోకుడు గోగుపూలు గోడిసెలు గోనె తట్లు గోపెం గోరం గోలీలాట / గోటీలాట గోలెం గోశికట్టుడు, గోచి గోస గోసవుచ్చుకునుడు గౌండ్లల్ల గౌండ్లు గౌండ్లోల్లు గౌర గౌశన్లు, గలేపులు గ్యాంచునూనె గ్రాచారం, గాశారం సేకరించిన మరికొన్ని పదాలు:

ఉంకుచెండి
ఉంకోపాలి
ఉంగుటం
ఉండమాను
ఉండి
ఉండుట్ల
ఉకుమ, ఉక్మ
ఉగల్దాను
ఉట్టి
ఉట్టిగట్టుడు
ఉట్టిగొట్టుడు
ఉడుకన్నం
ఉడుకుడుకు,
ఉత్తగ / ఉత్తుత్తి / ఉత్తుత్తగ
ఉత్తపున్నానికి
ఉన్క
ఉప్పరిపని
ఉప్పుడువిండి
ఉబ్బరింపు, ఉమ్మరిచ్చు, ఉడ్కపోత, ఉమ్మెరపోర
ఉల్లంగికాయ
ఉశిల్లు, ఉసుల్లు
ఉశ్కె, ఉశ్క
ఊకె
ఊకోవెట్టుడు
ఊదువత్తులు
ఊరవిశ్క
ఊరిచ్చుకుంట
ఎగేసుడు
ఎనుములు/గొడ్లు
ఎర్క
ఎర్రలు
ఏరాలు/ఏరాండ్లు,
ఒక్క తీరుగ
ఒక్కపొద్దు
ఒడిశి పాయె
ఒత్తుడు
ఒర్రకు (ఒర్లకు / హొర్లకు)
ఒర్సుక పోవుడు
ఒళక్కాలు
ఓనగాయలతొక్కు
కంక బొంగు
కండెలు
కందగడ్డలు
కందిలి
కంబం
కక్కెర గండోలె తినుడు / అగడు వడ్డట్టు తినుడు,
కచ్చ”లం
కట్క (కిటికీలయి, దర్వాజలయి)
కట్టెల మోపు, గోడకు మోపు
కట్టెలు
కడ(వ(కు
కడాశర్కర, నౌవ్వదు
కమాను
కమ్మలు
కరియలు, గరిజెలు
కరెంటు బుగ్గ
కశ్కె
కశ్కెలు, కసరుగాయలు
కస్కం పిస్కం అవుడు (తాయి -మాయి అవుడు)
కాంట (పిన్నీసు ) also can be used for లారి కాంట
కాకెంగిలి
కాజా - గుండి
కావలింత
కావ్రం, మస్తీ
కిల్లర కిల్లర నవ్వుడు
కీశ (కీసలు)
కీశుపిట్ట (విజిల్, కీశుపిట్ట లెక్క ఒర్రుడు)
కుంచ, కుంచాలు, కుంచెడు
కుత్క, కుత్కె
కుల్ల కుల్ల లేక కుల్లం కుల్లా
కెలికినట్ట్లు
కైకిలి
కొంకి
కొంకి కట్టె
కొంచవోవుడు (Pronounce “చ” As in “చమురు, చక్కని, చల్ల)
కొత్తలు
కొప్పెర
కొర్రాయి
కొలుసుడు
కొశ్శగ
కొష్టం, కొట్టం
కొస్సకు, కొసకు
కోతికొమ్మ
కోదండం
కోయీత
కోలదిప్పుడు
కోలలు
ఖానిగి, మర్కజి బళ్ళు
గంజి
గంజు, దండె గంజులు
గంటె
గందా
గంప-గుత్త
గచ్చకాయలు
గచ్చు
గట్క
గడాంచ, గడువంచె
గడీలు
గడ్డపార
గత్తరిబుద్దులు
గదువ(
గప్ప గప్ప గుద్దుడు
గమ్మతుముచ్చట
గలీజు
గలుమ
గలువ(, గలుమ
గల్ల గురిగి
గార్వం (గార్వాల గడ్డపారలు)
గావు
గిచ్చుడు
గిరిగిల్ల
గిరివి
గిర్క, గిరుక
గిర్నివట్టిచ్చుడు
గీరెలు
గీస్కపోవుడు
గుంజ
గుంజుడు
గుండ్లు
గుచ్చుకునుడు
గుడాలు
గుడ్డేలుగు
గుడ్లువెట్టిజూసుడు
గుత్త బేరం
గుత్తవట్టుడు
గున గున
గునుగుడు (గులుగుడు)
గునుగుపూలు
గుమ్మి
గుమ్మెడు
గురుగులు
గూనపెంకలు
గెచ్చుకు-గెచ్చువెరుగుడు
గెదువు(డు
గై, గైయి (కంక గై)
గైరు-మత్లబు
గొంగడి
గొట్టు పదాలు
గొడిశెలు, బాడిశెలు
గొడ్లు
గొర్ర గొర్ర గుంజుడు
గొర్రెలు / గొర్లు
గోందు, బంక
గోకుడు
గోగుపూలు
గోడిసెలు
గోనె తట్లు
గోపెం
గోరం
గోలీలాట / గోటీలాట
గోలెం
గోశికట్టుడు, గోచి
గోస
గోసవుచ్చుకునుడు
గౌండ్లల్ల
గౌండ్లు
గౌండ్లోల్లు
గౌర
గౌశన్లు, గలేపులు
గ్యాంచునూనె
గ్రాచారం, గాశారం

]]> by: Rakesh http://prajakala.org/mag/2007/10/vyakaranam_essay#comment-17417 Tue, 09 Sep 2008 10:31:44 +0000 http://prajakala.org/mag/2007/10/vyakaranam_essay#comment-17417 మన అఖండభారతావనిలో ఎన్నిభాషలు విలసిల్లాయో ఈ క్రిందిలింకుల ద్వారా తెలుకోవచ్చు. వివిధప్రాంతాల ప్రాదేశికభాషలనూ, వాటిలో కొన్నింటి "ఉద్భవానికి / ప్రాభవానికి" పూర్వోత్తరకారణాలనూ కొంతవరకు తెలుసుకొనవచ్చు. www.ciil.org/Main/Languages/Lang-Family/indian.htm www.ciil.org/Main/Languages/Lang-Family/map2.htm www.ciil.org/Main/Languages/Lang-Family/map1.htm www.ciil.org/Main/Languages/Lang-Family/map2.htm భారతీయభాషలపట్ల పరిశోధనలు ఇంకాచాలా జరగాల్సివుంది. భాషలపట్ల మమకారంగలవారు, భాషాధ్యయనమే వృత్తిగావున్నవారు ఎన్నోప్రాంతాలలోని ప్రాదేశికభాషలను పరిశోధించి, వెలికితీసేప్రయత్నం చేయాలి. (ఉదా: మహారాష్ట్రలోని ధుళేజిల్లాలో 33గ్రామాల్లోని 16వేలకుపైబడినప్రజానీకం మాట్లాడేభాష, ప్రస్తుతానికి "OTHERS" Category కిందనే పరిగణిస్తున్నారు) మన అఖండభారతావనిలో ఎన్నిభాషలు విలసిల్లాయో ఈ క్రిందిలింకుల ద్వారా తెలుకోవచ్చు.
వివిధప్రాంతాల ప్రాదేశికభాషలనూ, వాటిలో కొన్నింటి “ఉద్భవానికి / ప్రాభవానికి” పూర్వోత్తరకారణాలనూ కొంతవరకు తెలుసుకొనవచ్చు.

www.ciil.org/Main/Languages/Lang-Family/indian.htm

www.ciil.org/Main/Languages/Lang-Family/map2.htm

www.ciil.org/Main/Languages/Lang-Family/map1.htm

www.ciil.org/Main/Languages/Lang-Family/map2.htm

భారతీయభాషలపట్ల పరిశోధనలు ఇంకాచాలా జరగాల్సివుంది.
భాషలపట్ల మమకారంగలవారు, భాషాధ్యయనమే వృత్తిగావున్నవారు ఎన్నోప్రాంతాలలోని ప్రాదేశికభాషలను పరిశోధించి, వెలికితీసేప్రయత్నం చేయాలి.
(ఉదా: మహారాష్ట్రలోని ధుళేజిల్లాలో 33గ్రామాల్లోని 16వేలకుపైబడినప్రజానీకం మాట్లాడేభాష, ప్రస్తుతానికి “OTHERS” Category కిందనే పరిగణిస్తున్నారు)

]]> by: Rakesh http://prajakala.org/mag/2007/10/vyakaranam_essay#comment-17411 Sat, 06 Sep 2008 10:27:01 +0000 http://prajakala.org/mag/2007/10/vyakaranam_essay#comment-17411 ANGIKA AWADHI BAGELKHANDI BHOJPURI BISHNUPRIYA BUNDELKHANDI MAITHILI MARWADI ఇవ్వన్ని భాషలా? లేకుంటె, రాష్ట్రమేలేని మాండలికాలా? చ్చి చ్చి ... థూ థూ గదా.... అన్నిటికన్ని మాండలికలాను పట్టుకోని కొందరు భారతీయులు భాషలని చెప్తున్నరా? పిస్స లెక్కలు గాదా? తెలంగాణ భాషను 100% మాండలికమే అంటె, ఈ కిందిపదాలు "కొద్ది / అతికొద్ది" యాస తేడాతో మీరు కూడా వాడుతున్నరనుకోవాల్నా? అందాజకు అంబటాల్ల అంబలి, అంబటాల్ల అంబాడుడు అగ్గువ అట్కెన అణగవెట్టుడు అముడాలోల్లు అయితారం అర్ర అర్రాజు అర్సోడు అలసందలు అలాయ్-బలాయ్ అలుకుగర్ర అలుకుడు అలుకువిడుస అలుముకునుడు అలువలు అల్కగ అల్చింతకాయ అల్చిప్ప అల్ల-మురబ్బ అవు అవుర-తిట్టుడు అవులెతనం అవుసలాయన అవ్వల్ తరీక, అవ్వల్ దర్జ అవ్వల్ పని అవ్వైజా”జు” అశం అశేది పాపం అసుంటి ,గసుంటి ఆగం ఆఠాణ ఆయిల్ల ఇండ్లల్ల ఇండ్లు ఇమానం, ఇమానంగ ఇర్కటం ఇర్శోడు ఇల్ల పీట ఇల్లుటం ఈగం ఈగుడు ఈడుదులు ANGIKA AWADHI BAGELKHANDI BHOJPURI BISHNUPRIYA BUNDELKHANDI MAITHILI MARWADI

ఇవ్వన్ని భాషలా?
లేకుంటె, రాష్ట్రమేలేని మాండలికాలా?

చ్చి చ్చి … థూ థూ గదా…. అన్నిటికన్ని మాండలికలాను పట్టుకోని కొందరు భారతీయులు భాషలని చెప్తున్నరా? పిస్స లెక్కలు గాదా?

తెలంగాణ భాషను 100% మాండలికమే అంటె, ఈ కిందిపదాలు “కొద్ది / అతికొద్ది” యాస తేడాతో మీరు కూడా వాడుతున్నరనుకోవాల్నా?
అందాజకు
అంబటాల్ల
అంబలి, అంబటాల్ల
అంబాడుడు
అగ్గువ
అట్కెన
అణగవెట్టుడు
అముడాలోల్లు
అయితారం
అర్ర
అర్రాజు
అర్సోడు
అలసందలు
అలాయ్-బలాయ్
అలుకుగర్ర
అలుకుడు
అలుకువిడుస
అలుముకునుడు
అలువలు
అల్కగ
అల్చింతకాయ
అల్చిప్ప
అల్ల-మురబ్బ

అవు
అవుర-తిట్టుడు
అవులెతనం
అవుసలాయన
అవ్వల్ తరీక, అవ్వల్ దర్జ
అవ్వల్ పని
అవ్వైజా”జు”
అశం
అశేది పాపం
అసుంటి ,గసుంటి
ఆగం
ఆఠాణ
ఆయిల్ల
ఇండ్లల్ల
ఇండ్లు
ఇమానం, ఇమానంగ
ఇర్కటం
ఇర్శోడు
ఇల్ల పీట
ఇల్లుటం
ఈగం
ఈగుడు
ఈడుదులు

]]> by: Rakesh http://prajakala.org/mag/2007/10/vyakaranam_essay#comment-17410 Sat, 06 Sep 2008 09:51:43 +0000 http://prajakala.org/mag/2007/10/vyakaranam_essay#comment-17410 శబ్బాష్ తాడేపల్లీ... ఇగ తెలంగాణనువ్యతిరేకించేందుకు దిక్కుమొక్కున్న ఒక్కపార్టీగూడ లేదనిగుర్తించినోల్లే నీలెక్క భాషా, భాషా అని మాట్లాడ్తున్నరు. ఆకలితో / వివిధరకాల ఇతరసమస్యలతో సస్తున్న(సంపబడుతున్న) తెలంగాణవాడు భాషాదినోత్సవాల ప్రచారకులతోని ఎట్లమాట్లాడ్తడో "అల్లం నారాయణ" గారిరచన జ్యోతి archivesలో చదువుకోండి. తెలంగాణవచ్చినంక తెలుగుకు ఎంతగుర్తింపుదేవాల్నో అంతదెచ్చెందుకు ఎందరో మొందరవడ్తరు (పెద్దబంకూరు తవ్వకాలు, కోటిలింగాల నాణాలతోనేగద తెలుగుకు ప్రాచీనత గుర్తిస్తున్నరు..) శాతవాహనులంటేనె, తెలంగాణవాండ్లని మొన్నటికిమొన్న ఆంధ్రాప్రాంతం వారే ఐన పూజ్యులు, FAMOUS HISTORIAN వకుళాభరణం రామకృష్ణ గారు TV5 కార్యక్రమంలో తెలియజేసింది!! మీరు దానిరికార్డింగ్ చూడాలనుకుంటె చెప్పుండ్రి. శబ్బాష్ తాడేపల్లీ…

ఇగ తెలంగాణనువ్యతిరేకించేందుకు దిక్కుమొక్కున్న ఒక్కపార్టీగూడ లేదనిగుర్తించినోల్లే నీలెక్క భాషా, భాషా అని మాట్లాడ్తున్నరు.

ఆకలితో / వివిధరకాల ఇతరసమస్యలతో సస్తున్న(సంపబడుతున్న) తెలంగాణవాడు భాషాదినోత్సవాల ప్రచారకులతోని ఎట్లమాట్లాడ్తడో “అల్లం నారాయణ” గారిరచన జ్యోతి archivesలో చదువుకోండి.

తెలంగాణవచ్చినంక తెలుగుకు ఎంతగుర్తింపుదేవాల్నో అంతదెచ్చెందుకు ఎందరో మొందరవడ్తరు (పెద్దబంకూరు తవ్వకాలు, కోటిలింగాల నాణాలతోనేగద తెలుగుకు ప్రాచీనత గుర్తిస్తున్నరు..) శాతవాహనులంటేనె, తెలంగాణవాండ్లని మొన్నటికిమొన్న ఆంధ్రాప్రాంతం వారే ఐన పూజ్యులు, FAMOUS HISTORIAN వకుళాభరణం రామకృష్ణ గారు TV5 కార్యక్రమంలో తెలియజేసింది!!
మీరు దానిరికార్డింగ్ చూడాలనుకుంటె చెప్పుండ్రి.

]]> by: తాడేపల్లి http://prajakala.org/mag/2007/10/vyakaranam_essay#comment-17407 Fri, 05 Sep 2008 09:58:34 +0000 http://prajakala.org/mag/2007/10/vyakaranam_essay#comment-17407 ఇలాంటి పనికిమాలిన విధ్వంస చర్యలు కాకుండా తెలుగు జాతికి పనికొచ్చే నిర్మాణాత్మకమైన పనులేమైనా చెయ్యండి. ఇలాంటి పనికిమాలిన విధ్వంస చర్యలు కాకుండా తెలుగు జాతికి పనికొచ్చే నిర్మాణాత్మకమైన పనులేమైనా చెయ్యండి.

]]> by: తాడేపల్లి http://prajakala.org/mag/2007/10/vyakaranam_essay#comment-17406 Fri, 05 Sep 2008 09:55:14 +0000 http://prajakala.org/mag/2007/10/vyakaranam_essay#comment-17406 మాండలికాల్ని భాషలుగా ప్రచారం చెయ్యడం పూర్తి అనాలోచిత చర్య. ఇది ఎవరినీ బాగుచెయ్యదు. తెలంగాణలో కొంతమందికి కోస్తావారిమీద ఉన్నఅకారణమైన కసినీ, ఎవరూ ఏమీ అనకుండానే తమకు తామే లోలోపల పొందుతున్న ఆత్మన్యూనతా భావాన్ని తృప్తిపరచడం మినహాయిస్తే. ఇది ఒక జాతిగా మనందరి (తెలుగువారి) ఉమ్మడి అంతర్జాతీయ హోదాకు, సాంస్కృతిక వారసత్వానికీ ప్రమాదకరం కూదా !మనం "ఎనిమిది కోట్లమందిమి" అని ఇప్పుడు చెప్పుకుంటున్నాం. "ఏ మాండలికానికి ఆ మాండలికం ప్రత్యేక భాష" అని ప్రచారం చేస్తే అందరమూ తలో మూడు కోట్ల జనాభాతో అంతర్జాతీయ వేదికల మీద దేనికీ కొరగాకుండా, ఎవరూ మనల్ని పట్టించుకోకుండా సర్వనాశనమై పోతాము. మనకంటే చాలా తక్కువ జనాభా ఉన్న భాషలకు మన కన్నా పెద్దపీట వేస్తారు. అసలు మనది భాషే కాద్ని, తమిళంలో ఒక భాగమనీ ప్రచారం చేస్తున్నారు తమిళులు. సరే ! వాళ్ళు ఎప్పట్నుంచో మన పట్ల శత్రుత్వం వహించి ఉన్నారు కాబట్టి ఆశ్చర్యం లేదు. కానీ మన భాష మీద మనమే ఇలాంటి ప్రచారం..దాని కోసం ఒక రిసెర్చి పేపరు...థూ ! చాలా అసహ్యం వేస్తోంది. ఈ పేపరు ఈ జాతి రాసుకున్న సూయిసైడు నోటులా ఉంది. ఏమిటయ్యా ! ఈ దారుణమైన ఆలోచనలు. ప్రాంతీయ పిచ్చిలో ఇంత వొళ్ళు మర్చిపోతారా ? ఇంత బండబారిపోతారా ? ఇంత క్రూరత్వం ఎలా చోటుచేసుకుంది మీలో ? కూర్చున్న కొమ్మే నరుక్కుంటారా ? రాజకీయ గుర్తింపు కోసం ఆఖరికి భాషనే బలి చేస్తారా ? ఈ పది జిల్లాల్లో మీకు మంచీ చెడూ చెప్పేవాళ్ళే లేకుండా పోయారా ? మీకు కోస్తావాళ్ళంటే అంత కక్ష ఉంటే రండి, మమ్మల్ని నరకండి,చంపండి, అంతేకానీ భాషని నాశనం చెయ్యకండి ! మీరు చేస్తున్న తప్పేంటో మీకు తెలిసే రోజు, మీరు పశ్చాత్తాపపడే రోజు తప్పకుండా వస్తుంది. మాండలికాల్ని భాషలుగా ప్రచారం చెయ్యడం పూర్తి అనాలోచిత చర్య. ఇది ఎవరినీ బాగుచెయ్యదు. తెలంగాణలో కొంతమందికి కోస్తావారిమీద ఉన్నఅకారణమైన కసినీ, ఎవరూ ఏమీ అనకుండానే తమకు తామే లోలోపల పొందుతున్న ఆత్మన్యూనతా భావాన్ని తృప్తిపరచడం మినహాయిస్తే. ఇది ఒక జాతిగా మనందరి (తెలుగువారి) ఉమ్మడి అంతర్జాతీయ హోదాకు, సాంస్కృతిక వారసత్వానికీ ప్రమాదకరం కూదా !మనం “ఎనిమిది కోట్లమందిమి” అని ఇప్పుడు చెప్పుకుంటున్నాం. “ఏ మాండలికానికి ఆ మాండలికం ప్రత్యేక భాష” అని ప్రచారం చేస్తే అందరమూ తలో మూడు కోట్ల జనాభాతో అంతర్జాతీయ వేదికల మీద దేనికీ కొరగాకుండా, ఎవరూ మనల్ని పట్టించుకోకుండా సర్వనాశనమై పోతాము. మనకంటే చాలా తక్కువ జనాభా ఉన్న భాషలకు మన కన్నా పెద్దపీట వేస్తారు. అసలు మనది భాషే కాద్ని, తమిళంలో ఒక భాగమనీ ప్రచారం చేస్తున్నారు తమిళులు. సరే ! వాళ్ళు ఎప్పట్నుంచో మన పట్ల శత్రుత్వం వహించి ఉన్నారు కాబట్టి ఆశ్చర్యం లేదు. కానీ మన భాష మీద మనమే ఇలాంటి ప్రచారం..దాని కోసం ఒక రిసెర్చి పేపరు…థూ ! చాలా అసహ్యం వేస్తోంది. ఈ పేపరు ఈ జాతి రాసుకున్న సూయిసైడు నోటులా ఉంది.

ఏమిటయ్యా ! ఈ దారుణమైన ఆలోచనలు. ప్రాంతీయ పిచ్చిలో ఇంత వొళ్ళు మర్చిపోతారా ? ఇంత బండబారిపోతారా ? ఇంత క్రూరత్వం ఎలా చోటుచేసుకుంది మీలో ? కూర్చున్న కొమ్మే నరుక్కుంటారా ? రాజకీయ గుర్తింపు కోసం ఆఖరికి భాషనే బలి చేస్తారా ? ఈ పది జిల్లాల్లో మీకు మంచీ చెడూ చెప్పేవాళ్ళే లేకుండా పోయారా ? మీకు కోస్తావాళ్ళంటే అంత కక్ష ఉంటే రండి, మమ్మల్ని నరకండి,చంపండి, అంతేకానీ భాషని నాశనం చెయ్యకండి !

మీరు చేస్తున్న తప్పేంటో మీకు తెలిసే రోజు, మీరు పశ్చాత్తాపపడే రోజు తప్పకుండా వస్తుంది.

]]> by: Rakesh http://prajakala.org/mag/2007/10/vyakaranam_essay#comment-17402 Tue, 02 Sep 2008 10:46:58 +0000 http://prajakala.org/mag/2007/10/vyakaranam_essay#comment-17402 తెలంగాణ భాషలోనిపదాలకు, మిగతాప్రాంతాలభాషకు తేడాలు తెలుసుకోవాలనే వారికోసం, తెలంగాణపదకోశం, వ్యాకరణం, సామెతలు వగైరాల పుస్తకాలు రాబోతున్నాయి.(త్వరలో..) ఉదాహరణకోసం ఒక్క "బ" అక్షరంపైన గల "కొన్ని" తెలంగాణపదాలను దిగువన చూడండి. ------------------ బండి పయ్య బండి రొప్పుడు బండ్లు బక్క పానం బగ్గ (బాగ కు త్రిక సంధి) బట్కాయించుడు బట్ట చీరిక బట్టపేగులు బట్టలు బట్టిగొట్టుడు బత్తి బత్తిసలు బత్తీసలు, బచ్చీసలు (పేర్లు, దండలు) బద్ది బనాయించుడు బబ్బెర్లు బయాన బరిగె బరిబత్తల బరివాతల, బరివి(త, బరిబత్తల బరుకుడు బర్కతు బర్బాదు బర్ర బర్రె బర్రెలు / బర్లు బర్సులు-బర్సులు బలివీ(టికి బాంచెను బాంవక్కల డబ్బ బాగాలు, ఛాలియ, బాగంవక్కలు, బాంవక్కలు బాయి / భావి బారాన బావన్లు బాశింగెం బాసన్లు బిజను బిత్తిరోడు, బిత్తిరితనం, బిత్తిరిబుద్దులు బిన్నమవుడు బిలిబిలి అవిడు బిశాది బీంబోసుడు (నేతపనికి సంబంధించిన) బీమారవుడు బీరిపోవుడు బుక్కా గులాలు బుక్కాఫక్కీర్ బుక్కుడు బుగులు బుగ్గలు (బెలూన్లు) బుచ్చివి, బుచ్చిది బుడ బుక్కలు బుడుమకాయ బుదరకిచ్చుడు బురబుర పండు బుర్రకాయ్ (ఈతనేర్సుకునేటప్పుడుగట్టే ఎండవెట్టిన ఆన్గెపుకాయ్) బువ్వ బూగలు (డ్రాగన్-ఫ్లై) బూరుపొక్కలు బూరువీకుడు బేజారవుడు (Pronounce “జ” As in “జల్లెడ,జీరో) బేడం (ఇది వేరె, గొల్లెం వేరె) బేసనన్నం బేసన్ బైలు బొండిగ, బొండిగె బొంత, బొంతపురుగు బొంతపురుగు బొందలగడ్డ స్మశానం బొందలు బొందవెట్టుడు, బొంబై-మిటాయి, బూరు బూరు-మిటాయి బొక్క బొగ్గుల పొయ్యి, కట్టెల పొయ్యి బొచ్చెడు బొత్త బొల్ల బొల్ల ఏడ్సుడు బోకెడు, బొక్కెడు (త్రికసంధి; బొక్కెన పరిమాణమంత) బానెడు బోనం బోర్లబొక్కల బోర్ల-బొక్కల బోలుపేలాలు భక్షాలు భరడా భాండీ భూ-శన్గలు (లిట్రల్లీ.. గ్రౌండ్-నట్స్) తెలంగాణ భాషలోనిపదాలకు, మిగతాప్రాంతాలభాషకు తేడాలు తెలుసుకోవాలనే వారికోసం, తెలంగాణపదకోశం, వ్యాకరణం, సామెతలు వగైరాల పుస్తకాలు రాబోతున్నాయి.(త్వరలో..)
ఉదాహరణకోసం ఒక్క “బ” అక్షరంపైన గల “కొన్ని” తెలంగాణపదాలను దిగువన చూడండి.
——————

బండి పయ్య
బండి రొప్పుడు
బండ్లు
బక్క పానం
బగ్గ (బాగ కు త్రిక సంధి)
బట్కాయించుడు
బట్ట చీరిక
బట్టపేగులు
బట్టలు
బట్టిగొట్టుడు
బత్తి
బత్తిసలు
బత్తీసలు, బచ్చీసలు (పేర్లు, దండలు)
బద్ది
బనాయించుడు
బబ్బెర్లు
బయాన
బరిగె
బరిబత్తల
బరివాతల, బరివి(త, బరిబత్తల
బరుకుడు
బర్కతు
బర్బాదు
బర్ర
బర్రె
బర్రెలు / బర్లు
బర్సులు-బర్సులు
బలివీ(టికి
బాంచెను
బాంవక్కల డబ్బ
బాగాలు, ఛాలియ, బాగంవక్కలు, బాంవక్కలు
బాయి / భావి
బారాన
బావన్లు
బాశింగెం
బాసన్లు
బిజను
బిత్తిరోడు, బిత్తిరితనం, బిత్తిరిబుద్దులు
బిన్నమవుడు
బిలిబిలి అవిడు
బిశాది
బీంబోసుడు (నేతపనికి సంబంధించిన)
బీమారవుడు
బీరిపోవుడు
బుక్కా గులాలు
బుక్కాఫక్కీర్
బుక్కుడు
బుగులు
బుగ్గలు (బెలూన్లు)
బుచ్చివి, బుచ్చిది
బుడ బుక్కలు
బుడుమకాయ
బుదరకిచ్చుడు
బురబుర పండు
బుర్రకాయ్ (ఈతనేర్సుకునేటప్పుడుగట్టే ఎండవెట్టిన ఆన్గెపుకాయ్)
బువ్వ
బూగలు (డ్రాగన్-ఫ్లై)
బూరుపొక్కలు
బూరువీకుడు
బేజారవుడు (Pronounce “జ” As in “జల్లెడ,జీరో)
బేడం (ఇది వేరె, గొల్లెం వేరె)
బేసనన్నం
బేసన్
బైలు
బొండిగ, బొండిగె
బొంత, బొంతపురుగు
బొంతపురుగు
బొందలగడ్డ స్మశానం
బొందలు
బొందవెట్టుడు,
బొంబై-మిటాయి, బూరు బూరు-మిటాయి
బొక్క
బొగ్గుల పొయ్యి, కట్టెల పొయ్యి
బొచ్చెడు
బొత్త
బొల్ల బొల్ల ఏడ్సుడు
బోకెడు, బొక్కెడు (త్రికసంధి; బొక్కెన పరిమాణమంత) బానెడు
బోనం
బోర్లబొక్కల
బోర్ల-బొక్కల
బోలుపేలాలు
భక్షాలు
భరడా
భాండీ
భూ-శన్గలు (లిట్రల్లీ.. గ్రౌండ్-నట్స్)

]]> by: డా. మిద్దే. చెన్న కేశవ మూర్తి http://prajakala.org/mag/2007/10/vyakaranam_essay#comment-17398 Mon, 01 Sep 2008 07:30:06 +0000 http://prajakala.org/mag/2007/10/vyakaranam_essay#comment-17398 సోదరా, సంస్కృత వ్యాకరణం, ఆధునిక వ్యాకరణం, భాషాశాస్త్రం, ఆంధ్ర, తెలంగాణా మరియూ రాయలసీమ భాషాసంస్కృతుల గురించి క్లుప్తంగా విశ్లేసించావు. భాషాశాస్త్రానికి వస్తువు ప్రామాణిక భాష అయితే, ఆధునిక భాషాశాస్త్రవేత్తలు అప్పటినుంచి ఇప్పటి వరకు వచ్చిన వ్యాకరణాంశాలోని ప్రధాన మార్పులను గుర్తించే ప్రయత్నం చేయాల్సిన అవసరం ఉంది. సోదరా,

సంస్కృత వ్యాకరణం, ఆధునిక వ్యాకరణం, భాషాశాస్త్రం, ఆంధ్ర, తెలంగాణా మరియూ రాయలసీమ భాషాసంస్కృతుల గురించి క్లుప్తంగా విశ్లేసించావు. భాషాశాస్త్రానికి వస్తువు ప్రామాణిక భాష అయితే, ఆధునిక భాషాశాస్త్రవేత్తలు అప్పటినుంచి ఇప్పటి వరకు వచ్చిన వ్యాకరణాంశాలోని ప్రధాన మార్పులను గుర్తించే ప్రయత్నం చేయాల్సిన అవసరం ఉంది.

]]> by: Rakesh http://prajakala.org/mag/2007/10/vyakaranam_essay#comment-1012 Sat, 27 Oct 2007 07:55:04 +0000 http://prajakala.org/mag/2007/10/vyakaranam_essay#comment-1012 రవన్నా, శ్రీనన్నా నమస్తే. చాన మంచి topic గురించి రాస్తున్నరు! తెలంగాణ భాష అనేది ప్రత్యేకమైన భాష అని చెప్పుకొనేందుకు ఎన్నో ఆధారాలున్నై. కర్ణాటక రాష్ట్రంలసూత ఎన్నో భాషలున్నై. కానీ ఎక్కడికక్కడ వాండ్ల వాండ్ల భాషాసాంస్కృతుల పరిరక్షణ ఉన్నదిగన్కనే భాషలు స్వల్పతేడాలున్నా ఒక్కకాణ్ణే ఉన్నరు. తుళు, హవ్యక, కొంకణి, మాడీ వగైరాలు. ఐతే, లిపి అందరికి లేదు. చాలా భాషలను కన్నడ లిపిలల్లనే రాస్కుంటండ్రు. ఇగమరి ఒక్క భాషనే కాక, ఒక్క లిపివాడేటోల్లు వేర్వేరు రాష్ట్రాలల్ల ఉంటాండ్రు. అట్లనే, మల్ల హిందీభాష లిపిలనే కనీసం అయిదారు రాష్ట్రాలల్ల ఉండేటోల్లు వాల్ల వాల్ల భాషలను రాస్కుంటుండ్రు. మరాఠీ భాష లిపి చూస్తె అచ్చం హిందే. కాని ఒకట్రెండు అక్షరాలు (ళ, ఱ) హిందీల లెవ్వు. అసలు history తెలిసినోల్లకు తెల్సినమాట ఏందంటే, తెలంగాణరాజ్యంల తెలంగాణభాష ఎప్పటిసందో అధికారభాషే……. ఆంధ్రోల్లు మద్రాసుల ఉన్నప్పుడే ఈప్రాంతపోల్లెందరో దేశవ్యాప్తంగా పేరుగాంచిండ్రు. మాకుతెలిసిన శానమంది బొంబై, గ్వాలియర్, పూనా, బరోడా, ఇందోర్ సంస్థానాలల్ల ఆస్థానవైద్యులుగా, నేతగాండ్లుగా, వంటవాళ్ళుగా, పురోహితులుగా స్థిరపడి ఎన్నోతరాలైంది. వాల్లందరి ఇంటిపేరు ఒక్కటే…….. అదే… “తేలంగ్” లేదా “తేలంగి”. you can serch “orkut.com” or google to locate lacs of TELANG people spread across the country & world!! మరి వాల్లభాషకు “ప్రత్యేక” భాషగా గుర్తింపు “ప్రత్యేక తెలంగాణ” రాష్ట్రమైతేగాని రాదా ఏంది?? మన దేశంలనే అధికారికంగ తమకొక “భాష” అన్న గుర్తింపు పొందిన తెగలవారు, ప్రాంతాలవారు చాన ఉన్నరు. మీకొక web-site లింకు ఇస్తున్న. http://www.languageshome.com ఇక్కడ మీరు భారతీయ భాషల గురించి తెల్సుకోవచ్చు. ఐతే,గమనించాల్సిన చాలా ముఖ్యమైన విషయం ఒకటున్నది. “ANGIKA AWADHI BAGELKHANDI BHOJPURI BISHNUPRIYA BUNDELKHANDI MAITHILI MARWADI” ఇవ్వన్నీ రాష్ట్రమేలేని ఎన్నో భాషలు. ఐతే, వాటికీ అవి మాట్లాడే వాళ్ళున్నరాష్ట్రపు భాషకూ పెద్ద తేడా లేదన్నదీ చూడాచ్చు. కొంకణీ, మరాఠీ భాషలలోని ఎన్నో పదాలు, వాటి ఉచ్చారణా దాదాపు ఒక్కతీర్గనే ఉంటయి. కాని, దేనికదె భాషగా గుర్తింపున్నది. కనుక తెలంగాణ ప్రాంతపు భాష కూడా “ప్రత్యేక” మైనదని తెలియజేయాలంటే -తెలంగాణ ప్రాంతపు భాషలో ఒక అర్థాన్ని communicate చేసేందుకు popular గ వాడుతున్న ఒక పదానికి, ఆంధ్రలో అదే అర్థాన్ని communicate చేసేందుకు popular గ వాడుతున్న పదానికి గల తేడాలను సామ్యాలను గుర్తిస్తూ పోవాలె. అట్లనే - ఒకే పదం రెండు జాగలల్ల విభిన్న అర్థాలనిస్తె అవిగూడ సేకరించాలె.(విపరీత / విపత్కర అర్థాలుగూడ ఉన్నయి) ఉదాహరణకు: ఆంధ్రవాల్లకు “జెల్ల” నిస్తమంటె, తెలంగాణ వాల్లకు “ఠోంగు” ఇచ్చినట్టు తెలంగాణోనికి జెల్లలిస్తె, కమ్మగ పులుసొండుకోడా? మా పిల్లగాడు టేబుల్ “దొబ్బు”మంటె(నూకుడు), వాని దోస్తులు నవ్విండ్రట. వాల్లకు దొబ్బుడంటె, ఎత్తుకచ్చుడట! మరదే ఆంధ్ర పిల్లగాడో, పిల్లనో మనోల్లతో, “మీ బుల్లి ఫోటో బావుంది” అన్నా, “నాకు ఈ హీరో పిచ్చ ఇష్టం” అన్నా,మరి తెలంగాణోల్లు ఏమంటరు? “దెంకపోవుడు” అన్నపదాన్ని తెలంగాణలో “పారిపోవుడు” అన్నఅర్థానికి వాడ్తరు. గట్నే పల్లెల్లో examination pad లను పరీక్ష వట్టలు (అట్ట కు గ్రామ్యం) అంటారు. అక్కడివి ఇక్కడ, ఇక్కడివి అక్కడ వాడితె ఎన్ని తిప్పలు మరె. రవన్నా, శ్రీనన్నా నమస్తే.
చాన మంచి topic గురించి రాస్తున్నరు!

తెలంగాణ భాష అనేది ప్రత్యేకమైన భాష అని చెప్పుకొనేందుకు ఎన్నో ఆధారాలున్నై.
కర్ణాటక రాష్ట్రంలసూత ఎన్నో భాషలున్నై. కానీ ఎక్కడికక్కడ వాండ్ల వాండ్ల భాషాసాంస్కృతుల పరిరక్షణ ఉన్నదిగన్కనే భాషలు స్వల్పతేడాలున్నా ఒక్కకాణ్ణే ఉన్నరు.
తుళు, హవ్యక, కొంకణి, మాడీ వగైరాలు. ఐతే, లిపి అందరికి లేదు. చాలా భాషలను కన్నడ లిపిలల్లనే రాస్కుంటండ్రు.
ఇగమరి ఒక్క భాషనే కాక, ఒక్క లిపివాడేటోల్లు వేర్వేరు రాష్ట్రాలల్ల ఉంటాండ్రు.
అట్లనే, మల్ల హిందీభాష లిపిలనే కనీసం అయిదారు రాష్ట్రాలల్ల ఉండేటోల్లు వాల్ల వాల్ల భాషలను రాస్కుంటుండ్రు.
మరాఠీ భాష లిపి చూస్తె అచ్చం హిందే. కాని ఒకట్రెండు అక్షరాలు (ళ, ఱ) హిందీల లెవ్వు.

అసలు history తెలిసినోల్లకు తెల్సినమాట ఏందంటే, తెలంగాణరాజ్యంల తెలంగాణభాష ఎప్పటిసందో అధికారభాషే…….
ఆంధ్రోల్లు మద్రాసుల ఉన్నప్పుడే ఈప్రాంతపోల్లెందరో దేశవ్యాప్తంగా పేరుగాంచిండ్రు.
మాకుతెలిసిన శానమంది బొంబై, గ్వాలియర్, పూనా, బరోడా, ఇందోర్ సంస్థానాలల్ల ఆస్థానవైద్యులుగా, నేతగాండ్లుగా, వంటవాళ్ళుగా, పురోహితులుగా స్థిరపడి ఎన్నోతరాలైంది.
వాల్లందరి ఇంటిపేరు ఒక్కటే…….. అదే… “తేలంగ్” లేదా “తేలంగి”.
you can serch “orkut.com” or google to locate lacs of TELANG people spread across the country & world!!

మరి వాల్లభాషకు “ప్రత్యేక” భాషగా గుర్తింపు “ప్రత్యేక తెలంగాణ” రాష్ట్రమైతేగాని రాదా ఏంది??

మన దేశంలనే అధికారికంగ తమకొక “భాష” అన్న గుర్తింపు పొందిన తెగలవారు, ప్రాంతాలవారు చాన ఉన్నరు. మీకొక web-site లింకు ఇస్తున్న.
http://www.languageshome.com

ఇక్కడ మీరు భారతీయ భాషల గురించి తెల్సుకోవచ్చు.

ఐతే,గమనించాల్సిన చాలా ముఖ్యమైన విషయం ఒకటున్నది.
“ANGIKA AWADHI BAGELKHANDI BHOJPURI BISHNUPRIYA BUNDELKHANDI MAITHILI MARWADI”
ఇవ్వన్నీ రాష్ట్రమేలేని ఎన్నో భాషలు.
ఐతే, వాటికీ అవి మాట్లాడే వాళ్ళున్నరాష్ట్రపు భాషకూ పెద్ద తేడా లేదన్నదీ చూడాచ్చు.
కొంకణీ, మరాఠీ భాషలలోని ఎన్నో పదాలు, వాటి ఉచ్చారణా దాదాపు ఒక్కతీర్గనే ఉంటయి. కాని, దేనికదె భాషగా గుర్తింపున్నది.

కనుక తెలంగాణ ప్రాంతపు భాష కూడా “ప్రత్యేక” మైనదని తెలియజేయాలంటే -తెలంగాణ ప్రాంతపు భాషలో ఒక అర్థాన్ని communicate చేసేందుకు popular గ వాడుతున్న ఒక పదానికి, ఆంధ్రలో అదే అర్థాన్ని communicate చేసేందుకు popular గ వాడుతున్న పదానికి గల తేడాలను సామ్యాలను గుర్తిస్తూ పోవాలె.

అట్లనే -
ఒకే పదం రెండు జాగలల్ల విభిన్న అర్థాలనిస్తె అవిగూడ సేకరించాలె.(విపరీత / విపత్కర అర్థాలుగూడ ఉన్నయి)
ఉదాహరణకు:
ఆంధ్రవాల్లకు “జెల్ల” నిస్తమంటె, తెలంగాణ వాల్లకు “ఠోంగు” ఇచ్చినట్టు
తెలంగాణోనికి జెల్లలిస్తె, కమ్మగ పులుసొండుకోడా?
మా పిల్లగాడు టేబుల్ “దొబ్బు”మంటె(నూకుడు), వాని దోస్తులు నవ్విండ్రట.
వాల్లకు దొబ్బుడంటె, ఎత్తుకచ్చుడట!
మరదే ఆంధ్ర పిల్లగాడో, పిల్లనో మనోల్లతో, “మీ బుల్లి ఫోటో బావుంది” అన్నా, “నాకు ఈ హీరో పిచ్చ ఇష్టం” అన్నా,మరి తెలంగాణోల్లు ఏమంటరు?
“దెంకపోవుడు” అన్నపదాన్ని తెలంగాణలో “పారిపోవుడు” అన్నఅర్థానికి వాడ్తరు.
గట్నే పల్లెల్లో examination pad లను పరీక్ష వట్టలు (అట్ట కు గ్రామ్యం) అంటారు.
అక్కడివి ఇక్కడ, ఇక్కడివి అక్కడ వాడితె ఎన్ని తిప్పలు మరె.

]]> by: Sambaiah Gundimeda http://prajakala.org/mag/2007/10/vyakaranam_essay#comment-601 Sun, 07 Oct 2007 05:21:34 +0000 http://prajakala.org/mag/2007/10/vyakaranam_essay#comment-601 వ్యాకరణం పేరుతో, ఉచ్చారణ పేరుతో ఆంధ్ర ప్రదేశ భాషాధిపత్యం, తెలంగాణ ప్రాదేశిక భాషను మాండలికంగా మభ్యపెట్టి, ప్రాదేశికపర సహజ వ్యక్తికరణను నియంత్రించిన తీరును చాలా స్పష్టంగా చెప్పేరు. భాష వ్యాప్తి రాజకీయంలో యిమిడిన/దాక్కున్న ఆర్ధిక ప్రయోజనాలు, ఒక కుల ఒక వర్గ ఒక ప్రదేశ ఆధిపత్యం రేఖామాత్రంగానైనా విస్పష్టం చేశారు. తెలంగాణ ప్రాదేశిక భాషకు తగిలించిన మాండలిక శృంఖలాలను చేదించాలని, ఒక సర్వసత్తాక భాషగా గుర్తింపు కావాలనే ప్రజాస్వామ్యబద్దమైన వాదనను చాలా శక్తివంతంగా చెప్పారు. సాంబయ్య గుండిమెడ వ్యాకరణం పేరుతో, ఉచ్చారణ పేరుతో ఆంధ్ర ప్రదేశ భాషాధిపత్యం, తెలంగాణ ప్రాదేశిక భాషను మాండలికంగా మభ్యపెట్టి, ప్రాదేశికపర సహజ వ్యక్తికరణను నియంత్రించిన తీరును చాలా స్పష్టంగా చెప్పేరు. భాష వ్యాప్తి రాజకీయంలో యిమిడిన/దాక్కున్న ఆర్ధిక ప్రయోజనాలు, ఒక కుల ఒక వర్గ ఒక ప్రదేశ ఆధిపత్యం రేఖామాత్రంగానైనా విస్పష్టం చేశారు. తెలంగాణ ప్రాదేశిక భాషకు తగిలించిన మాండలిక శృంఖలాలను చేదించాలని, ఒక సర్వసత్తాక భాషగా గుర్తింపు కావాలనే ప్రజాస్వామ్యబద్దమైన వాదనను చాలా శక్తివంతంగా చెప్పారు.

సాంబయ్య గుండిమెడ

]]>