జులై, 2007 సంచిక

వందేమాతరం

cherabandaraju.jpg

ఓ నా ప్రియమైన మాతృదేశమా
తల్లివి తండ్రివి దైవానివి నీవేనమ్మా
దుండగులతో పక్కమీద కులుకుతున్న శీలంనీది
అంతర్జాతీయ విపణిలో అంగాంగం తాకట్టుపెట్టిన అందంనీది
సంపన్నుల చేతుల్లో మైమరిచి నిద్రిస్తున్న యవ్వనం నీది
ఊసినా దుమ్మెత్తిపోసినా చలనంలేని మైకంనీది
కోతకొచ్చిన చేనులో కలుగులు తవ్వుతున్న
ఎలకల్ని పందికొక్కుల్ని భరిస్తూ నుంచున్న ‘భారతి’వమ్మా
నోటికందని సస్యశామల సీమవమ్మా
వందేమాతరం వందేమాతరం

ఒంటిమీది గుడ్డలతో జండాలు కుట్టించి
వివస్త్రవై ఊరేగుతున్న దైన్యం నీది
అప్పుతెచ్చి లేపిన మిద్దెల్లో
కాలుగాలిన పిల్లిలా తిరుగుతున్న దీనత్వం నీది
ఎండిన స్తనాల మీదికి ఎగబడ్డ బిడ్డల్ని
ఓదార్చలేని శోకం నీది
ఆకలికి ఎండి మాడి ఎరువు సొమ్ములతో వీధినబడ్డ సింగారం నీది
అమ్మా భారతీ నీ గమ్యం ఏమిటి తల్లీ
వందేమాతరం వందేమాతరం.

రాజులను పొగిడి, దేవుళ్ళను కీర్తించి భరణాలను పొందిన కవులున్నారు. ప్రభుత్వాలను మెప్పించి అవార్డులు గెలిచిన రచయితలున్నారు. కానీ జనం గుండెల్లో బాధను అర్థం చేసుకొని, అన్యాయంపైన పోరాడి, ప్రజలకు ఒక విప్లవ రాజకీయ ప్రత్యామ్నాయాన్ని అందించిన కవులు కొందరే. విప్లవకవి చెరబండరాజు వారిలో ఒకరు.
పూర్తిగా చదవండి »

- జె.సి.

అదనపు విలువ దోపిడీని నిరంతరంగా కొనసాగించడానికి అనువుగా వర్గ సమాజం సృష్టించిన మార్మికత (mystification) ను సరుకులమాయ (commodity ferishism) ను అధిగమించి కవిత్వాన్ని తిరిగి నిజమైన విప్లవాచరణగా మార్చిన కొద్దిమంది కవుల్లో చెరబండరాజు అగ్రగణ్యుడు. దిగంబరకవిగా మొదలయి విప్లవ కవిగా ఆయనలో వచ్చిన మార్పు క్రమం విప్లవ గతితర్కానికి అనుగుణమైంది. ఈ మార్పు చెరబండరాజు విప్లవ కవుల్లో అగ్రగణ్యుడు కావడానికి ఎలా తోడ్పడిందో ఈ వ్యాసంలో చర్చిద్దాం.
పూర్తిగా చదవండి »

నీ మృత్యువుతో
ఈ వర్షం లావాయై పొరలింది
చైతన్య దిక్కుల నుంచి
గంధకధూమం ఎగిసింది
పూర్తిగా చదవండి »

- శ్యామల

చెర గురించి నన్ను రెండు మాటలు మాట్లాడమన్నారు. ఏం మాట్లాడను. మాట్లాడాలంటే చాలా భయంగా ఉంది. బాధగా ఉంది. ఆయన రాసిన కవిత్వం, పాటలు చాలా సహజంగా, అందరికీ అర్థమయ్యే రీతిలో, ముఖ్యంగా కష్టజీవుల గురించి, కార్మికుల గురించి రాసేవాడు. తాను ఎప్పుడూ పేదవాళ్ళ గురించి ఆలోచిస్తూ ఉండేవాడు. ఇంట్లో ఉన్నా, బయట వున్నా, బస్సులో వున్నా, సైకిలు మీదున్నా, ఎక్కడ వున్నా కూడ ఆయనకు అదే ఆలోచన. అట్లా ఆలోచిస్తూ, ఆలోచిస్తూ ఒకసారి లారీ యాక్సిడెంట్ అయింది.
పూర్తిగా చదవండి »

- చెరబండరాజు

ఆకాశం కింద విశాల హృదయంతో
వస్త్ర హీన దేహాలతో
మండే కడుపులతో
రక్తాన్ని ఇంధనంగా మార్చి
పాలకుల రైలు ఇంజన్ని ఊడ్చుకుపోతున్న
కార్మికులం కర్షకులం నిరుపేదలం మనమే
పూర్తిగా చదవండి »

- చెరబండరాజు

మృత్యువునే
పరిహసిస్తు
శత్రువునూ
ఎదిరిస్తా

బాహాబాహి
యుద్ధంలో
ప్రజాబలం
నిరూపిస్తా
పూర్తిగా చదవండి »

- లోచన్

కోట్ల అస్థిపంజరాలమీద మస్తీగా కొందరు
రక్తపు గిలాస లెగరేస్తూ
ఆకలి సముద్రంలో మమ్మల్ని తన్నేస్తూ –
ఆకాశాని కెత్తిన పెట్టుబడి- వేయిపగడలు
మా బతుకుల్లో విషం కక్కుతుంటే
మూడు కోతులూ బోడినవ్వులూ జాతిని నిర్వీర్యం చేసేస్తే
ఇంకా వ్యక్తి స్వేచ్ఛ అనే వెర్రి భ్రమలో
వర్గసామరస్యం పన్నిన వలలో
గిలగిలా తన్నుకోలేను
పూర్తిగా చదవండి »

- రామా చంద్రమౌళి

ఒక పేరు కోసం, ఒక ఉనికి కోసమేకదా
ఎవరైనా, ఏదైనా చేస్తున్నది
అతనికసలు పేరేలేదు
అన్నీ ‘అలియాస్’ లే -
ఆ రోజు అన్నింటినీ పరిత్యజించి, అందరినీ త్యాగించి
గమ్యం తెలియని గౌతమునివలె కాక
స్పష్టమైన ‘లక్ష్యం’ తోనే అడవిలోకి అంతర్ధానమైనవాడు –
పూర్తిగా చదవండి »

- డా. బి.వి.ఆర్. ప్రసాదమూర్తి

మాట్లాడుకోవాలి
మెత్తగా బత్తాయి పండు తొనలువిప్పినట్టు
మనసువిప్పి మాట్లాడుకోవాలి

గుండెలోపలికి చేతులుపెట్టి బయటకుతీసిన మాటల్ని
షవర్ బాత్ చేయించి
ప్రెష్గా ఎదుటివాళ్ళముందుంచాలి
పూర్తిగా చదవండి »

- సురేష్ కుమార్ దిగుమర్తి

నేను నిశ్శబ్దాన్ని
మౌనంగా రగులుతున్న అగ్ని పర్వతాన్ని
నీ చూపులు శూలాలై గుచ్చుతునన్నా
నీ మాటలు గుండెను కాల్చేస్తున్నా
నా సహనాన్ని నేనే పరీక్షిమంచు కుంటున్న…..లావాని నేను
పూర్తిగా చదవండి »

- సాజీగోపాల్

తుపాకీ కాల్పులతో దద్దరిల్లిన ఆ చీకటిరాత్రి
తుటాలవాన కురిసింది
కౄరత్వం బయటపడిన ఆ కాళరాత్రి
ఒక అమాయక ప్రాణం నేలకొరిగింది
ఉలిక్కిపడి నిద్రలేచిన ఆ నగ్నరాత్రి
ఒక ఊపిరి ఆగిపోయింది
పూర్తిగా చదవండి »

- డా. కొడవటిగంటి రోహిణీప్రసాద్‌

ఈనాడు మనుషులకు ఎదురవుతున్న సమస్యల మూలాలు చరిత్ర మొదలవని దశల్లోనే కనబడతాయి. వీటికి ముఖ్య కారణాలు సామాజికమే అయినప్పటికీ కొన్ని జీవశాస్త్రపరంగా కూడా పరిగణించదగ్గవి. మానవ ప్రవృత్తిని అర్థం చేసుకోవడానికి డార్విన్ ప్రతిపాదించిన పరిణామవాదం బాగా పనికొస్తుంది. ఒకటిన్నర శతాబ్దం కిందటి ఈ ప్రతిపాదనలకు ఆధునిక యుగంలో జన్యు విశ్లేషణ ద్వారా రుజువులు లభిస్తున్నాయి.
పూర్తిగా చదవండి »

- చ. రా.

మా నాన్న భౌతిక ప్రపంచంలో మాకు దూరమై అప్పటికి నాలుగు రోజులైంది. చిత్తడి జల్లులాగ గాలికి అశ్రువులు కురుస్తున్నాయి. వాతావరణమే తేమగా వుంది.

ఇంటిముందు వరండాలో పడక కుర్చీలో కూర్చొనివున్నాను. అఖిల ప్రపంచాన్ని ఆవరించి వున్న కాఱుచీకటి కంటికెదురుగా కనబడుతూవుంది. అంత కంటే గాఢంగా కమ్ముకుంది హృదయంలో చీకటి. వీనికైక్యం కలిగించడానికి కళ్ళు మూసుకున్నా. అవ్యక్తమైన ఆలోచనలెన్నో బుఱ్ఱలో గిఱ్ఱున తిరుగుతున్నయి. దగ్గరగా మంచం మీద మా రాజ్యలక్ష్మి కూర్చుని వుంది కుమారునితో. ఆ కృష్ణుడు గోడకు తగిల్చిన దీపాన్ని చూస్తూ, నవ్వులు వెదజల్లుతూ ఉన్నాడు.
పూర్తిగా చదవండి »

పరిచయం:
విప్లవకవి వరవరరావు, అల్లం నారాయణ

…………………………………………………………….

రేలా రేలా రేలా రే
రచయిత: వరవరరావు
గానం: సంధ్యక్క

రేలా రే…రేలా రే… రేలా రేలా రేలా రే
రేలా రే…రేలా రే… తెలంగాణ తేవాలే
రేలా రే…రేలా రే… తెలంగాణ కావాలే
బీడుపడ భూముల్లో జీవనదులు మళ్ళించి
ఆకలిదప్పులు దీర్చే …. ఆకలిదప్పులు దీర్చే తెలంగాణ తేవాలే
రేలా రే…రేలా రే… తెలంగాణ తేవాలే …
పూర్తిగా చదవండి »